Czy Winston Smith był bohaterem?

To jedno z tych pytań, na które nie da się odpowiedzieć jednym słowem.

Jeżeli przez bohatera rozumiemy człowieka niezwyciężonego, który do końca pozostaje wierny swoim ideałom, Winston Smith z pewnością nim nie jest.

Jeżeli jednak bohaterstwo oznacza odwagę przeciwstawienia się złu mimo świadomości niemal pewnej porażki, odpowiedź staje się znacznie bardziej skomplikowana.

Zwykły człowiek, a nie heros

George Orwell celowo stworzył bohatera, który nie przypomina legendarnych wojowników ani romantycznych buntowników.

Winston jest przeciętnym urzędnikiem.

Nie posiada nadzwyczajnych umiejętności.

Nie planuje rewolucji.

Nie marzy o obaleniu Partii.

Chce jedynie zachować prawo do własnych myśli, wspomnień i uczuć.

I właśnie dlatego tak łatwo się z nim utożsamić.

Odwaga zaczyna się od drobiazgów

Bohaterstwo Winstona nie polega na spektakularnych czynach.

Zaczyna się od prowadzenia pamiętnika.

Od zadawania pytań.

Od próby odnalezienia prawdy.

Od miłości do Julii.

Każdy z tych gestów jest w Oceanii aktem buntu.

W świecie, w którym nawet myśli są kontrolowane, odwaga wygląda zupełnie inaczej niż na polu bitwy.

Dlaczego Winston przegrywa?

To pytanie często pojawia się na maturze.

Winston nie zostaje pokonany dlatego, że brakuje mu odwagi.

Przegrywa, ponieważ mierzy się z systemem zaprojektowanym po to, aby złamać każdego człowieka.

Pokój 101 nie ma ukarać.

Ma zniszczyć osobowość.

Dlatego finał powieści jest tak przejmujący.

Czy porażka odbiera bohaterstwo?

Niekoniecznie.

Historia literatury zna wielu bohaterów, którzy przegrywają.

Nie zwycięstwo decyduje o ich wartości, lecz gotowość do podjęcia walki.

Winston przez długi czas próbuje zachować człowieczeństwo.

To właśnie ten wysiłek czyni go postacią tragiczną.

Jak wykorzystać Winstona na maturze?

Winston Smith jest doskonałym argumentem przy tematach dotyczących:

• wolności,
• odwagi,
• buntu,
• prawdy,
• godności,
• tożsamości,
• samotności,
• relacji jednostki z systemem.

Najważniejsze jest jednak, aby nie przedstawiać go wyłącznie jako przeciwnika totalitaryzmu.

Orwell stworzył przede wszystkim bohatera, który walczy o zachowanie własnego człowieczeństwa.

I właśnie dlatego Winston Smith pozostaje jedną z najbardziej poruszających postaci literatury XX wieku.

Chcesz lepiej zrozumieć Winstona Smitha i wykorzystać jego historię na maturze?